image


 Cultuur / Cultura


Terug naar het menu

Klik op deze link als je Braziliaanse tv met Nederlandse ondertiteling wil zien: http://www.sambadequintal.nl/


Cultuur en gebruiken

Over het algemeen zijn de sociale gewoonten in BraziliŽ niet veel anders dan die in Ďwesterseí landen. Brazilianen kunnen echter zowel verschrikkelijk formeel als ontwapenend informeel zijn.

Achternamen worden weinig gebruikt. Mensen houden het vaak bij de voornaam, maar de aanspreekvorm Ė senhor voor mannen en meestal dona voor vrouwen Ė wordt niet alleen gebruikt uit beleefdheid tegenover vreemdelingen, maar ook uit respect voor ouderdom of sociale positie. In sommige gezinnen spreken kinderen hun ouders zelfs met o senhor en a senhora aan in plaats van het equivalent van Ďjijí.

 

Hoewel handenschudden bij introducties gebruikelijk is, is het ook heel normaal om vrienden, verwanten en zelfs volslagen vreemdelingen te omhelzen en te kussen. De Ďsocialeí vorm van kussen bestaat gewoonlijk uit kussen op beide wangen. In de meeste kringen is het echter niet gebruikelijk dat mannen elkaar kussen. Ze geven eerder een hand en een klapje op de schouder met de andere hand. Wanneer ze elkaar beter kennen, zullen mannen elkaar omhelzen en klapjes op de rug geven. Hoewel dit in heel BraziliŽ gebruikelijk is, zijn er regels over wie wie kust op basis van onder meer sociale positie. Brazilianen zijn over het algemeen bijzonder vriendelijk. Overal zult u worden geholpen. Vraag om de juiste richting en de kans is groot dat u persoonlijk naar uw bestemming wordt gebracht.

 

Brazilianen zijn ook bijzonder gastvrij. Glazen, borden of koffiekopjes van gasten zullen nooit lang leeg blijven. Naast het oprechte plezier van de genereuze gastvrijheid speelt ook de eer. Zelfs arme mensen zullen bij een ontvangst flink uitpakken.

Hoewel BraziliŽ zeker een op mannen gerichte maatschappij is, wordt het machismo gaandeweg milder en subtieler dan in andere Latijns-Amerikaanse landen.

 

Houd rekening met meer flexibiliteit. Het wordt niet als onbeleefd beschouwd om een halfuur te laat op een afspraak te verschijnen. Met uitzondering van de grote steden zijn zakelijke ontmoetingen vaak veel meer ontspannen dan in Europa. Probeer niet te veel op een dag te plannen. U zult uw programma spoedig moeten wijzigen door onverwachte vertragingen.

 

 

 

Tegenover de tegenstellingen van BraziliŽ staan de gemeenschappelijke taal, het Portugees, een gemeenschappelijke godsdienst, het katholicisme, en een gemeenschappelijke droom, dat BraziliŽ eens een wereldnatie zal worden. Deze droom gaat echter gepaard met de frustratie over het haperende tempo opweg naar de grootsheid. Niettemin zijn de Brazilianen ondanks de vaak enorme maatschappelijke en economische problemen een opmerkelijk gelukkig volk, en er wordt zelfs gezegd dat hopen een nationale bezigheid is. Brazilianen zijn spontaan, enthousiast en speels, en leven bij het moment van de dag. Voorzichtige mensen die gewend zijn plannen voor de lange termijn te maken, worden vaak helemaal gek wanneer ze geconfronteerd worden met de 'roekeloze' manier van leven van de Brazilianen. Voor de Brazilianen is dit echter de gewoonste zaak van de wereld. In het land van carnaval geldt 'pluk de dag'. Elk moment kan de ontdekking van de schat immers daar zijn.

 

Bron: Insight Guide BraziliŽ 


Godsdienst

Het katholicisme is de officiŽle en dominante religie in BraziliŽ, maar veel mensen zijn aanhangers van religies met een Afrikaanse oorsprong. Hiervan is candomblť de puurste vorm. De godheden (orixŠs), rituelen, muziek, dans en zelfs taal komen overeen met die van de aanhangers in Afrika. Umbanda heeft overeenkomsten met het katholicisme: elke orixŠ correspondeert met een katholieke heilige. Spiritisme is in BraziliŽ ook erg populair en kent zowel Afrikaanse als Europese invloeden. Veel Brazilianen zijn in naam katholiek, maar bezoeken zowel Afro-Braziliaanse als spiritistische en christelijke diensten.

Candomblť wordt het meest in Bahia beleden, terwijl umbanda en spiritisme in heel BraziliŽ aanhangers hebben. U kunt uw hotel een bezoek aan een ceremonie laten regelen Ė bezoekers zijn welkom zo lang ze het geloof van anderen respecteren. Vraag om toestemming voor u fotoís neemt.

Wanneer u tijdens uw verblijf in BraziliŽ een dienst van uw eigen geloof wilt bijwonen, kunt u in veel grote steden terecht. Naast de alomtegenwoordige katholieke, vindt u hier ook protestantse kerken. De afgelopen jaren zijn er steeds meer evangelische kerken bijgekomen. Vanwege het diplomatieke personeel in BrasŪlia, vindt u hier een grote variatie aan kerken en tempels. Rio de Janeiro en S„o Paulo tellen beide verschillende synagogen, naast kerken met diensten in buitenlandse talen, waaronder Engels.

 

Bron: Insight Guide BraziliŽ 


Bevolking

BraziliŽ heeft de grootste bevolking in Zuid-Amerika en is het vijfde land in de wereld qua inwoneraantal, het inwoneraantal bedroeg in 2005 186.112.794. Bij het begin van de 20e eeuw telde BraziliŽ 18 miljoen inwoners; dat aantal is dus nu ruim vertienvoudigd.

De mensen zijn divers in oorsprong: het is een mengelmoes van Afrikanen, Europeanen en indianen. Hoewel elementen van de Afrikaanse en Indiaanse culturen voortleven in de Braziliaanse cultuur, heeft BraziliŽ overwegend een Westerse cultuur. Circa 3,1 miljoen Brazilianen zijn van Japanse afkomst en leven hoofdzakelijk in het zuiden. Het land heeft buiten Japan de grootste Japanse bevolking in de wereld.

Ongeveer 750.000 Brazilianen behoren tot de inheemse bevolking. Het grootste deel daarvan leeft in het Amazoneregenwoud, voornamelijk langs de Amazone. Circa 12% van de landoppervlakte van BraziliŽ is terzijde gesteld als inheems gebied.

In het noorden van BraziliŽ wonen vooral veel afstammelingen van Afrikaanse slaven. Het vruchtbare, rijke zuiden kent veel nazaten van de Duitsers, de Oostenrijkers en tevens de Nederlanders die tussen nu en ruim een eeuw geleden naar BraziliŽ kwamen om landbouw te bedrijven. In het oostelijk deel van BraziliŽ vindt men een ware bevolkingsmix tussen voornamelijk Portugees, Spaans, Italiaans, inheems en Afrikaans bloed, resulterend in een goudbrons gekleurd Braziliaans volk van mensen die kenmerken van verschillende herkomst in zich verenigen.

De cultuur, de religie, het eten, alles herinnert de bezoeker aan de gemengde afkomst van het Braziliaanse volk. Enerzijds heeft het Christendom grote aanhang, maar ook op Afrikaanse religies geŽnte geloofsvormen zoals umbanda en candomblť zijn duidelijk aanwezig.

Het nationale gerecht feijoada (zwarte bonen met rijst en resten varkensvlees en wat groente) stamt uit de slaventijd, toen de slaven 'gevoerd' werden met rijst, bonen en de overblijfselen van varkens zoals varkensoren. Maar ook weerspiegelt het eten de Portugese voorkeur voor zoetigheid in de vorm van allerlei mierzoete snacks. Daarnaast beschikt BraziliŽ over een keur aan inheemse (of indertijd naar BraziliŽ overgebrachte) soorten van groenten en fruit.

De cultuur kan uitbundig en levendig zijn met als meest bekende uiting wel de enorme parades van sambascholen tijdens het jaarlijkse carnaval. In Rio de Janeiro paraderen twee nachten lang de veertien beste sambascholen door het Sambůdromo. De feesten starten rond een uur of acht 's avonds en gaat door tot de volgende ochtend. Elke sambaschool heeft duizenden participanten die meelopen in de parade. Het hele jaar heeft men het thema, de muziek, de praalwagens, de kostuums en de danspassen voorbereid. In tachtig minuten tijd toont elke sambaschool het resultaat van al haar inspanningen. Terwijl de toeristen en rijke blanke inwoners van Rio toekijken, paraderen arme donkergekleurde mensen uit de krottenwijken voor ťťn avond als prinsen en prinsessen door het stadion. Want het zijn de bewoners uit de arme wijken, die het hart vormen van het Braziliaanse carnaval.


Afrikaanse invloed

In de loop van de zestiende eeuw vestigden de Portugezen in het noord-oosten de eerste suikerrietplantages. De inheemse, Indiaanse bevolking werd gedwongen op de plantages te werken, maar al snel bleek hun aantal onvoldoende, waarop de Portugezen besloten slaven uit Afrika in te voeren. Naar schatting 3,5 miljoen Afrikanen zijn in de periode tussen 1532 (het begin van de kolonisatie) en 1855 (het jaar waarin BraziliŽ de slavenhandel verbood) naar BraziliŽ gebracht. De Portugezen haalden de slaven uit verschillende gebieden in West- en zuidelijk Afrika. En zo ontstond op basis van suiker en de slavernij de Braziliaans koloniale economie.

 

Tot op de dag van vandaag zijn de meeste afstammelingen van de slaven te vinden in het noordoosten aan de kust. Bahia is de staat met het hoogste percentage zwarte bevolking. Ondanks de strakke sociale scheidingslijnen vond ook al tijdens de slavernij een vermengen plaats van de zwarte bevolking en blanke immigranten. De nakomelingen van die vermenging, de mulatten, vormen een steeds groter deel van de Braziliaanse bevolking.

 

 

In 1888 werd de slavernij afgeschaft, maar aanvankelijk veranderde er weinig in de levensomstandigheden van de zwarte bevolking. Sociale en politieke emancipatie kwam mar langzaam op gang en nog steeds hebben de Afrikanen een grote maatschappelijke achterstand. Officieel kent BraziliŽ geen rassenongelijkheid, maar de lagere sociale klassen zijn zwarter van kleur dan de hogere. Discriminatie bestaat in BraziliŽ wel degelijk. Het zijn de sporen van een koloniale slavensamenleving.

 

De invloed van de Afrikanen op de Braziliaanse cultuur is groot, veel groter dan die van de Indianen. Zo kwamen Afrikaanse voedselproducten en gerechten in de Braziliaanse keuken terecht, maar de grootste invloed is merkbaar op het gebied van religie en muziek. Daar is heel duidelijke sprake van een Afro-Braziliaanse cultuur. Uit de Afrikaanse ritmes is de beroemde Braziliaanse samba voortgekomen. Capoeira, een vechtsport met sterk Afrikaanse invloeden, is tegenwoordig erg populair bij jongeren in het noord-oosten, in de steden van het zuid-oosten en in de sportscholen van Europa.

 

Bron: ĎDe Brug Magazineí zendingsblad van Stichting BraziliŽ Zending juli 2004 jaargang 5 nr.16

 


Feestdagen

Naast nationale feestdagen als carnaval, Pasen en Kerstmis worden lokaal veel religieuze en historische feesten gevierd. Elke stad viert de dag waarop zij werd gesticht en de dag van de patroonheilige. Sommige regionale volksfeesten wisselen. Elk dorp en elke buurt heeft zijn eigen feest - gewoonlijk met muziek, dans (soms in kostuums) en stalletjes met eten en drinken. Er zijn er te veel om op te noemen. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste lokale feesten.

Januari

1 - Nieuwjaarsdag: Nationale feestdag. Bom Jesus dos Navegantes. Dit 4 dagen durende feest in Salvador begint met een spectaculaire botenparade.

6 - Driekoningen: Regionale feesten, vooral in het noordoosten.

3e zondag - Festa do Bonfim: Een van de grootste in Salvador.

Februari

2 - IemanjŠ: Feest in Salvador. De Afro-Braziliaanse godin van de zee komt overeen met de Maagd Maria.

Februari/Maart

Carnaval: Nationaal feest op de 4 dagen voorafgaand aan aswoensdag. De data variŽren elk jaar, maar vallen in februari of maart. Het spectaculairst in Rio, Salvador en Recife/Olinda.

Maart/April

Goede Vrijdag: Nationale feestdag. Processie in het koloniale Ouro Preto; passiespelen in Nova Jerusalem.

Paasdag

April

21 - Tiradentes Dag: Nationale feestdag ter ere van de gemartelde held van de onafhankelijkheid. Feesten in zijn geboortestreek Minas Gerais, vooral in Ouro Preto.

Mei

1 - Dag van de Arbeid: Nationale feestdag.

Mei/Juni

Sacramentsdag/Corpus Christi: Nationale feestdag

Juni

15-30 - Amazone-volksfeest: Gehouden in Manaus

Juni/Juli

Bumba-Meu-Boi:

Festas Juninas:

Juli

9 - Feestdag regio Sao Paolo

Augustus

Festa do Pe„o Boiadeiro:

September

7 - Onafhankelijkheidsdag: Nationale feestdag.

Oktober

Oktoberfest:

Ciriů:

12 - Heilige Aparecida/Nossa Senhora de Aparecida:

November

1 - Allerheiligen

2 - Allerzielen: Nationale feestdag.

15 - Uitroeping van de republiek: Nationale feestdag, ook verkiezingsdag.

December

25 - Eerste Kerstdag: Nationale feestdag.

31 - Oudejaarsavond:


Top

Laatste wijziging op: 07-02-2007 16:06